"Przemiany" potrzebują przemiany. Festiwal pod znakiem zapytania

W 2009 roku festiwal zgromadził ponad 150 tys. warszawiaków. W tym roku miało być lepiej, a program miał być ciekawszy. Miał o to zadbać jeden organizator, wyłoniony w miejskim konkursie. Ale na początku kwietnia okazało się, że wszystkie organizacje, które w nim wystartowały, złożyły wnioski z błędami.

Efekt? Na miesiąc przed rozpoczęciem "Przemian" konkurs unieważniono i nie wiadomo, kto ma być jego gospodarzem.

Plan awaryjny

Urzędnicy z biura kultury naprędce wymyślili, że zlecą organizację festiwalu jednej z miejskich instytucji. Polecenie przygotowania scenariusza trafiło więc do szefów Teatru Nowego, Teatru Studio i Muzeum Sztuki Nowoczesnej.

- To instytucje, które po pierwsze nie mają doświadczenia w przygotowywaniu tego typu imprez, a po drugie miesiąc to za mało czasu na przygotowanie czteromiesięcznego festiwalu – przyznaje jednak jeden z pracowników biura kultury. Oczywiście anonimowo.

Podobnego zdanie jest Grzegorz Lewandowski, szef komisji dialogu społecznego i właściciel klubokawiarni Chłodna 25. - Wątpię, żeby teatry, które mają swoje repertuary i własne projekty, dały sobie radę z udźwignięciem tak dużego wydarzenia – mówi.

Brakuje wizji

Po decyzji o unieważnieniu konkursu, którą podjęła właśnie komisja do spraw dialogu społecznego, w organizacjach pozarządowych zajmujących się animacją kultury nad Wisłą zawrzało. Według nieoficjalnych doniesień z biura kultury, w zeszłym roku wnioski o dofinansowanie imprez też nie były wolne od pomyłek. Ale festiwal się odbył. Teraz padają zarzuty, że to właśnie Lewandowski storpedował miejski projekt.

- Miasto nie przygotowało się do tego festiwalu. Nie miało wizji, nie miało pomysłu. Musieliśmy podjąć taką decyzję, choćby z powodu przeszacowanych budżetów, które zawierały projekty. Jeśli np. koszt wynajęcia barki na jeden dzień organizacja oceniła na 50 tys. złotych, a takich dni w czasie festiwalu jest wiele, to taniej wyszło by kupić barkę. W razie audytu, okazało by się, że fundacje pieniądze musiałby zwracać – przekonuje Lewandowski.

Gigantyczny wkład własny

Lewandowski zauważa też jeszcze jeden problem. - Pomysł, by organizatorem Przemian była jedna fundacja, był nietrafiony. Jeśli np. umieszcza się tam zapis, że organizacje startujące w konkursie muszą mieć wkład własny w wysokości 20 procent, to w przypadku dwumilionowego budżetu festiwalu organizacja musiała by mieć kilkaset tysięcy złotych. A żaden ze startujących podmiotów nie ma takich pieniędzy – tłumaczy.

"Festiwal się odbędzie"

Tymczasem miejski pełnomocnik ds. Europejskiej Stolicy Kultury 2016, Ewa Czeszejko-Sochacka problemy bagatelizuje. - "Przemiany" się odbędą. Nie mogę jednak zdradzić jeszcze szczegółów, bo dopiero je dopinamy. Na początku przyszłego tygodnia ogłosimy, jak będzie wyglądał festiwal w tym roku – zapowiada w rozmowie z portalem tvnwarszawa.pl.

Swoje projekty przedstawiły już miastu Teatr Nowy i Teatr Studio. - Szczegółów zdradzić nie mogę, ale to oczywiste, że musieliśmy poprosić o pomoc organizacje, które startowały w konkursie. One mają bardzo dobre pomysły, a kiedy konkurs anulowano, straciły możliwość ich sfinansowania – mówi Ewa Cichowicz-Vedral z Teatru Nowego. - Jednak czekamy na ostateczną decyzję miasta, która ma zapaść w piątek – dodaje.

Pomaga ministerstwo

Na szczęście część organizacji korzysta z różnych funduszy, nie tylko miejskich. Tak jest w przypadku Stowarzyszenia Edukacji i Postępu STEP. - Niezależnie od decyzji miasta planujemy działać artystycznie nad Wisłą. Będą rejsy, będziemy organizować warsztaty, m.in. we współpracy z ASP. Program będzie miał podobny charakter, jak w zeszłym roku – mówi Józef Żuk Piwkowski, wiceprezes STEP-u.

Animatorzy podkreślają jednak że, nie o to przecież chodziło. Festiwal miało prowadzić i finansować miasto, według spójnej wizji. Tej niestety ciągle brakuje.

Maciej Czerski, Marek Dawidowicz
roody